การแสดงปรากฏการณ์บนพื้นผิวโลกที่ทำให้เกิด layer, Feature, Spatial data, Attribute data ในระบบ GIS
หากปรากฏการณ์บนพื้นผิวโลกเป็นเรื่องน่าสนใจเนื่องจากส่งผลกระทบและเกี่ยวข้องกับชีวิตความเป็นอยู่ของมนุษย์แล้ว ปรากฏการณ์เหล่านั้นจะกลายเป็นข้อมูลที่เราสนใจ ซึ่งข้อมูลในมองมุมมองของนักภูมิศาสตร์ จะเป็นข้อมูลที่อ้างอิงพื้นที่และข้อมูลประกอบพื้นที่นั้น ๆ ในอดีตการศึกษาปรากฏการณ์นักภูมิศาสตร์บันทึกและวิเคราะห์ข้อมูลบนแผนที่เป็นหลัก ข้อมูลแต่ละอย่างจะนำมาขีดเขียน คำนวณซ้อนทับบนแผนที่ จนประมวลผลและนำไปใช้ประโยชน์ในการบอกกล่าว สื่อสาร วางแผนและใช้งานกับชีวิตความเป็นอยู่จริงของมนุษย์
เรื่องราวสั้น ๆ ที่กล่าวข้างต้นทั้งหมด คือ กรอบแนวคิดและที่มาของระบบ GIS ที่เริ่มต้นจากปรากฏการณ์กลายเป็น ข้อมูล, layer, Feature, Spatial-Attribute data สำหรับมุมมองของนักภูมิศาสตร์ที่นำระบบ GIS มาใช้งานเราเริ่มจาก ประเด็นหรือเรื่องราวที่สนใจศึกษาและมีข้อมูลอะไรที่เกี่ยวข้อง
Layer คืออะไร
จากข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับเรื่องที่สนใจศึกษา มีข้อมูลจำนวนหนึ่งที่เป็นปรากฏการณ์บนพื้นที่ทั้งที่ปรากฏให้เห็นบนพื้นที่ เช่น ถนน ทางน้ำ อาคาร ฯลฯ และไม่ปรากฏให้เห็นจริงในพื้นที่ เช่น เส้นชั้นความสูง เส้นชั้นความกดอากาศ ขอบเขตโฉนดที่ดิน ฯลฯ เมื่อนำข้อมูลเหล่านั้นมาใช้ในระบบ GIS จะถูกจำแนกออกเป็นชั้นข้อมูล หรือที่เรียกสั้น ๆ ว่า “Layer” โดยแต่ละ layer จะอ้างอิงตำแหน่งระบบพิกัดโลก (ระบบพิกัดภูมิศาสตร์หรือระบบพิกัดกริด)
Feature คืออะไร
ในการนำข้อมูลแต่ละ Layer มาประมวลผล ศึกษา วิเคราะห์ แต่ละ Layer จะมีความแตกต่างกันในรายละเอียดและคุณสมบัติทางพื้นที่ ซึ่งเราเรียกว่า Feature โดยสามารถจำแนก Feature Type ได้ 3 ประเภทหลัก คือ Line, Point และ Polygon
Spatial-Attribute data คืออะไร
ข้อมูลที่นำมาศึกษา ในแต่ละข้อมูลจะมีทั้งข้อมูลที่อ้างอิงพื้นที่หรือที่เรียกว่าข้อมูลเชิงพื้นที่ (Spatial data หรือ Graphic data) และข้อมูลประกอบพื้นที่ (Attribute data) โดยข้อมูลเชิงพื้นที่จะแสดงในระบบ GIS ในรูปของแผนที่ ภาพถ่ายทางอากาศ ภาพถ่ายจากดาวเทียม และ Digital Model (DSM DTM DEM) เป็นหลัก ส่วนข้อมูลประกอบพื้นที่ (Attribute data) จะจัดเก็บในรูปตารางข้อมูลที่เก็บข้อมูลโดยตรงและเก็บข้อมูลที่เชื่อมโยงไปยัง File ข้อมูลอื่น ๆ ซึ่งข้อมูลตารางทั่วไปจะเก็บไว้ในรูป ตัวเลข, ตัวอักษร, date & time, Boolean, Link ที่เชื่อมโยงไปที่ Multimedia File ฯลฯ
ตัวอย่าง
